albert einstein

albert einstein

نامه‌ آینشتاین به اریک گوتکیند

18h ago
SOURCE  

Description

این بحث به آخرین نامه به‌دست آمده از آلبرت آینشتاین Albert Einstein می‌پردازد که گفته می‌شود برای فیلسوف یهودی «اریک گوتکیند» Eric Gutkind نوشته‌است. نامه‌ای که در حراج eBay لندن به قیمت بسیار زیادی فروخته شد و بر سر زبانها افتاد. اریک گوتکیند به عرفان یهودی و به‌ویژه «کابالا» קַבָּלָה یعنی تفسیر رمزگونه‌ از کتب مقدس عبری علاقه داشت و برای آینشتاین یکی از نوشته‌های خودش با عنوان «فراخوان کتاب مقدس به شورش، زندگی را انتخاب کنید» می‌فرستد و در مورد خداوند، همچنین آنچه «برتری قوم یهود» تبلیغ می‌شود نظر آینشتاین را جویا می‌شود. تاریخ نامه آینشتاین سوم ژانویه ۱۹۵۴ میلادی است و کمی بعد به مضمون نامه وی اشاره می‌کنم. این همان مکتوب پُر سر و صدایی است که در آن نوشته شده: «خدا صرفاً یک اصطلاح است که ساخته ضعف‌های جنس بشر می‌باشد» برای من که اندکی با گزاره‌ها و اندیشه‌های آینشتاین آشنا هستم، نامه مورد بحث نه «آفریدگار»(با مسامحه خدا)؛ بلکه «خدای عوام» را که «صرفا یک اصطلاح و ساخته ضعف‌های جنس بشر است» زیر سئوال می‌برَد. آینشتاین که به درک ما از مسئله پیچیده «زمان» کمک بسیار کرده‌است بیش از هر کسی می‌دانست که آفریدگار، با درک و مفهوم زمان پیوند عجیبی خورده‌است. زمان‌ی که هنوز سراسر راز است و آنچنان که باید شناخته شده‌ نیست. به نظر من تأکید وی در آن نامه بیشتر بر بی‌اعتبار دانستن دین رسمی است، نه بر ردّ گوهر دین به قول مولوی «هرکسی از ظن خود شد یار من» تفسیر به رأی من نیز در همین کادر می‌گنجد. این نامه (و هر گزاره و استدلال دیگری) خدا را رد یا اثبات نمی‌کند. چرا؟ چون اصلاً چنین چیزی ممکن نیست. اگرچه «براهین» زیادی (از جمله برهان صدیقین، یا علیت و عشق و...) برای «اثبات» وجود خدا، بیان شده‌است، اگرچه ادله قابل توجهی برای رد خدا (از جمله پارادوکس قدرت مطلق یا تیغ هیچنز) ارائه شده‌است،‌ اما نه وجود خدا (به معنی دقیق کلمه) اثبات می‌شود‌ و نه امکان آن به کلی منتفی‌ست. بگذریم که اثبات وجود خداوند با مفهوم خدا(آفریدگار) تناقض آمیز است، همچنان که دایرهٔ مربع تناقض آمیز است. همین جا بگویم که نامه‌نگاری آلبرت آینشتاین با آیت‌الله بروجردی واقعیت ندارد هرچند مسئولین پایگاه اطاع‌رسانی ایشان و دیگران با «تقوای تمام» هنوز از آن دم می‌زنند که گویا آینشتاین در آن نامه نوشته که اسلام را بر تمامی ادیان جهان ترجیح داده و آن را کامل‌ترین و معقول‌ترین ادیان می‌داند. همچنین یادآور شده که «نظریه نسبیت» خودم را با آیاتی از قرآن کریم و احادیثی از نهج‌البلاغه و بیش از همه بحارالانوار علامه مجلسی تطبیق داده‌ام و مزخرفاتی از این قبیل... خاقانی آن کسان که طريق تو می‌روند / زاغ اند و زاغ را روش کبک آرزوست . بس طفل کارزوی ترازوی زر کند / نارنج از آن خرد که ترازو کند ز پوست . گيرم که مارچوبه کند تن به شکل مار / کو زهر بهر دشمن و کو مهره بهر دوست ... مقاله مربوط به این بحث در آدرس زیر است: http://www.hamneshinbahar.net/article.php?text_id=260 ... سایت همنشین بهار http://www.hamneshinbahar.net